شێعری کلاسیک

نالی:

عاشقی بێ دڵ ده ناڵی ، مه یلی گریانی هەیه
بێ شکه هەوره تریشقه تاوی بارانی هەیه
چاوی من ده‌م‌ده‌م ده ڕێژێ ئاوی ساف و خوێنی گه‌ش
دا بڵێن ده‌ریای عومانه‌ دوڕڕ و مه‌رجانی هه‌یه‌
په‌رچه‌می ڕوو داده‌پۆشێ، پێچی زوڵفی پێچه‌یه‌
دا به‌ ڕۆژیش پێی بڵێن شه‌معی شه‌بوستانی هه‌یه‌
ئاسمانی حوسنی مه‌حبووبه‌م له‌ ئه‌برۆ و زوڵف و ڕوو
دوو هیلال و دوو شه‌و و دوو ماهی تابانی هه‌یه‌ 
هه‌ر له‌بت، یا سینه‌شت هه‌ر دوو به‌ده‌رخه‌، دابڵێن:
له‌علی ڕوممانی هه‌یه‌، یا له‌عل و ڕوممانی هه‌یه‌
وه‌حشیه‌ لێمان له‌به‌ر ته‌عنه‌ی ڕه‌قیبی سه‌گ سیفه‌ت
ڕاسته‌ هه‌ر زیی‌ڕۆحێ بۆ وه‌سواسه‌ شه‌یتانی هه‌یه‌
دڵ موشه‌ببه‌ک بوو له‌ به‌ر ئێشانی نیشانی موژه‌ت
حه‌یفه‌ قوربان! ئاخر ئه‌م نیشانه‌یه‌ شانی هه‌یه‌
له‌حزه‌یێک و له‌محه‌یێک چاوم به‌ چاوی ناکه‌وێ
کێ ده‌ڵێ وه‌حشی غه‌زاله‌ مه‌یلی ئینسانی هه‌یه‌ 
تۆ ئه‌گه‌ر هه‌ستی، له‌ جێ ڕاوه‌ستی دێو و کافریش
دێن ده‌ڵێن: به‌ خودا قیامه‌ت ڕاسته‌ هه‌ستانی هه‌یه‌
فارس و کورد و عه‌ره‌ب هه‌ر سێم به‌ ده‌فته‌ر گرتووه‌
" نالی" ئه‌مڕۆ حاکمی سێ موڵکه‌ ،دیوانی هه‌یه‌!

تەڵقین بە کوردی

تەڵقین بە کوردی

ئەی بەندەی خودا کوڕی کارەکەر

گوێ بگرە لەناو گۆڕی تەنگەبەر
لە دنیای بێ فەڕ کۆچت کردووە
لە ئەو لای بێگەڕ خانووت گرتووە
تۆش وەکو مردووی تر وەک هاو فەردانت
دوو پەری خودا دێنە سەردانت
دووی ددان زەردی سووری چاو شینن
بە گورز و مەتاڵ ، بە تەوەر زینن
تۆزێ مڕ و مۆچ، ڕوو تاڵ و تفتن
بەڵام وەک دەڵێن "بەگفت و لفتن"
هەزار جار بڵێن "کوا مەڕ نەمووکە"
بێدەنگ ، قڕ و قپ، لێت نەیە جووکە
گەر تێشت هەڵدەن، پێشت دادەن تف
لە دار مەترسێ، گوێ مەدەرە جوێن
ناچاریان بکە بە کوردی بدوێن
ئەمجار بە زمانی شیرینی کوردی
خۆت هەڵە مەکە، هێدی، بە وردی
بێژە: لالۆ! خواو پێغەمبەر هەقە
کوردی هاسان و عارەبی ڕەقە
باسی مردن و هەستانی دوایی
خۆ ماندوو نەکەن ، با بە خۆڕایی
بڵێ: "کورد لەسەر دونیا مردووە
دەمێکە قیامەت لەوان ڕابووە
بێ بەرگ و پێڵاو، بێ نان و بێ دۆن
تورک و عەجەم و عارب دەیانخۆن
کورد ژێر چەپۆکە و ئەو خاوەن زۆرەن
برای موسڵمان، موسڵمان خۆرن!
با لا خوا پرسین: گەر دین ئەمەیە
گەپ و گەمەیە و زیانی ئەمەیە
دینێ بەشی کورد بخاتە ژێر لیچ
سەد بار گەورە بێ، نامەوێ وە هیچ"
وەرامی بەهەشت زۆر باش دەزانی
خۆت خەڵکی چیاو دەشتی کوردانی
باس بکەی ئاو و هەوای کوردستان
کوڕ و کچی جوان، پێ دەشتی کوێستان
شینایی و کانی و باغات و میوە
پێت باوەر دەکەن بەهەشتت دیوە
دۆزەخیش وێنەی لە دونیا پڕە
چۆڵی عارەبی گەرم و قاقڕە.

مامۆستا هەژار

شێعری کلاسیک

چاوەکەم! زانیوتە بۆچی خەو لە چاوم ناکەوێ؟
چونکە من پێشخزمەتم، پێشخزمەتان نانوون شەوێ
رۆژ و شەو دایم لەبەر دیدەی خەیاڵم حازری
سا چ فەرقێکی هەیە بۆ من ئیتر ئێرە و ئەوێ؟
بەس نیە لێرە دەوێرم جار بە جار باست بکەم
نەمدەوێرا قەت لەبەر ئەغیار کە ناوت بەم لەوێ
دڵ لە تاو زامی فیراقت دائیمەن زاری دەکا
ڕۆژ بە ڕۆژ مەنعی دەکەم، باز دەردی سەختە و ناسرەوێ
عەقڵ و هۆشم داوە پێت لێشی دەتۆرێی ماڵ وێران
دەوڵەتێکی مفت و بێ ساحەبە، بۆچی ناتەوێ؟
گەر موخەییەر بم لە نێوانی بەهەشت و وەسڵی یار
وەسڵی تۆ بۆمن جەهەننەم پڕ لە جەننەت نامەوێ
ئەی رەقیب! وێڵم لە دەستت لێرە بۆ لێم ناگەڕێی؟
باوکە کوژتەت نیم ئەرێ هەی بەدمەزەب چیت لێم دەوێ؟
هەروەکوو کێوی دەماوەندێ سەرم پڕ شۆرشە
قەت تەمی هیجران و خەم ساتێ لە دەوری ناڕەوێ
گەردنی"کوردی" لە کێوی بێستوون مەحکەمترە
چونکە چەند ساڵە لە ژێر باری غەمایە نانەوێ

کوردی

شێعری کلاسیک

گریانی ڕونوو

ئه‌ی دایکی شه‌هیدی کوردی
تـۆ وه‌کــــو چـــیای ئاگـــری
له‌ به‌ر ته‌وژم و با و تۆفـــان
سه‌خت و ڕه‌ق و پـێـداگــری
له‌ ئاست ئه‌م داخ و ده‌ردانـه‌
بــه‌ هیممه‌ت و خـۆ ڕاگری
سه‌رت سپی و به‌فــراویــه‌
ده‌روونــت کڵـــی ئاگــری
کێ ده‌کــا مه‌نـعی گریانت
بۆ ڕونووی کوێستان ناگری؟

مامۆستا هێمن

شێعری کلاسیک

دەروونم پڕ‌كەباب و دەرده بێ ‌تۆ
دڵم گەرمه و هەناسەم سەرده بێ تۆ
خەریكی شەش دەری هات و نه هاتم
خەلاسیم قەت نییه لەم نەرده بێ تۆ
لیباسم ماتەمه، شینه،‌ له شیندام
سوروشكم سووره، ڕەنگم زەرده بێ تۆ
عەزیزم دڵ رەقه و ، خۆم فەرد و تەنهام
دەترسم بمكوژێ ئه م دەرده بێ تۆ
بەبێ‌ دیداری تۆ خۆ لاڵه " نالیی"
عەجەب هەستاوه ئەم چەن فەرده بێ تۆ!

نالی

از کتاب قصه های هزار و یک شب

گر من ز غمم حکایت آغاز  کنم

با خود دل خلقی  به غم انباز کنم

 

بهر دیار که چشم خلق خوار شدی

سبک سفر کن از آنجا برو بجای دگر

درخت اگر متحرک شدی زجای بجای

نه جور ارَه کشیدیَ و نِی جفای تبر

 

 

هر کجا تو با منی من خوشترم

گر بود در قعر چاهی منزلم

بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی له‌ بواری ڕێنووسی زمانی کوردی کێشه‌یان هه‌یه‌

ڕێنووسی کوردی

ئەلفبێ

ژمارەی پیتەکانی ئەلفبێی کوردی ٣٤ دانەن و بریتین لە:

ئـ - ا - ب - پ - ت - ج - چ - ح - خ - د - ر - ڕ - ز - ژ - س - ش - ع - غ - ف - ڤ - ق - ک - گ - ل - ڵ - م - ن - و - ۆ - وو - ھ - ە - ی - ێ

بزوێنەکان

ادامه نوشته

ادبیات فارسی سبک( بخش دوم)

سبک خراسانی

سبک خراسانی، سبک و شیوهٔ شاعران خراسان و ماوراءالنّهر است. در این سبک، سه دوره را می‌توان مدّ نظر قرار داد:

• دورهٔ تکوین
• دورهٔ سامانی
• دورهٔ غزنوی و اوایل دورهٔ سلجوقی

ادامه نوشته

ادبیات فارسی سبک( بخش دوم)

سبک هندی

از قرن نهم هجری به بعد به علت استقبال دربار ادب پرور هند از شاعران پارسی گوی، و همچنین به علت عدم توجه پادشاهان صفوی به اشعار متداول مدحی، گروهی از گویندگان به هندوستان رفتند و در آنجا به کار شعر و شاعری پرداختند. اینان به‌واسطهٔ دوری از مرکز زبان و تمایل به اظهار قدرت در بیان مفاهیم و نکات دقیق و حس نوجویی و تفنن دوستی و به سبب تاثیر زبان و فرهنگ هندی و دیگر عوامل محیط، سبکی به وجود آوردند که سبک هندی نامیده می شود. برخی ار ادبا این سبک را سبک اصفهانی نیز نامیده اند. این سبک تقریبا از قرن نهم تا سیزدهم هجری ادامه داشت و از ویژگی‌های آن، تعبیرات و تشبیهات و کنایات ظریف و دقیق و باریک و ترکیبات و معانی پیچیده و دشوار را می توان نام برد.

 

 

ادامه نوشته

ادبیات فارسی سبک( بخش دوم)

سبک عراقی:

سبک عراقی با پیدایی سلجوقیان در خراسان آن روز و اتابکان در عراق و آذربایجان به وجود آمد .در این زمان ( سده‌ی ششم ) بخش‌هایی از غرب ایران را نیز عراق می‌گفتند اما برای تمایز با بخش میان‌رودان، آنجا را عراق عرب و اینجا را عراق عجم می‌نامیدند. در این زمان گرانیگاه ادبی ایران به آذربایجان و عراق عجم منتقل شد. در این دوران بر اثر سیاست سلجوقیان، مدارس مختلف دینی تأسیس شد . تفسیر و منطق و حکمت و ادب تازی در این مدارس تدریس می شد . شاعران و ادیبان نیز با آن هاآشنا می شدند.

ادامه نوشته

ازتــونـوشتن......

 

میخواهم از تو بنویسم ، از تو نوشتن چه زیباست

زمانی که میخواهم از تو بنویسم دلم میخواهد از تمام طبیعت الهام بگیرم و کمک بطلبم،

ادامه نوشته

گلشن راز

به نام آن که جان   را فکرت آموخت         چراغ  دل  به  نور  جان  برافروخت

ز فضلش هر دو عالم گشت روشن         ز فیضش خاک آدم گشت  گلشن

توانائی   که  در  یک  طرفه   العین         ز  کاف  و  نون   پدید  آورد  کونین

چو   قاف  قدرتش  دم  بر  قلم   زد         هزاران   نقش   بر  لوح  عدم  زد

از آن  دم  گشت  پیدا  هر دو  عالم         وز  آن دم  شد  هویدا   جان  آدم

در آدم شد   پدید این عقل  و  تمییز         که تا دانست از آن اصل همه چیز

چو  خود  را  دید  یک شخص  معین        تفکر  کرد  تا  خود   چیستم   من

ز  جزوی سوی کلی  یک سفر  کرد         وز    آنجا   باز  بر  عالم  نظر   کرد

 

                گلشن راز____________ شیخ محمود شبستری

                         تالیف 717 هجری قمری

ادبیات فارسی قالب(بخش اول)

قالب:

·در مورد قالب های شعر فارسی مطالب خوب و جامعی در سایت ویکی پدیا وجود دارد که آنها را برای علاقمندان شعر فارسی در زیر قرار می دهم و پیشنهاد می کنم حتمی بخوانید.

ادامه نوشته

ادبیات فارسی (بخش اول)

قالب های شعری

وزن شعر: آهنگ خاصی که در تمام مصراعهای یک شعر یکسان است همان وزن شعر نامیده می شود.
ردیف: کلمات هم معنی و مستقلی که در پایان مصراعها عیناً تکرار می شود ردیف نام دارد.
شعری که ردیف دارد (مردّف) خوانده می شود.
قافیه : کلمات هم آهنگ و هم وزن مصراعهای شعر را قافیه گویند.
ای ساربان آهسته ران کارام جانم می رود وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود.
قافیه ردیف قافیه ردیف
قافیه اجباری و ردیف اختیاری است ،ردیف همواره تابع قافیه است و بعد از آن می آید.
مصرّع : بیتی که هر دو مصراع آن قافیه داشته باشد مصرّع نام دارد.
قالب : شکلی که قافیه به شعر می بخشد قالب نام دارد .
( شعر سنتی قالبهای متفاوتی دارد و شعر نیمایی (نو) قالب مشخصی ندارد.

ادامه نوشته

شێعری نێعمه‌ت.م

بگویم,  بشنوم,   بخندم      بنوشم,  بپوشم,   بخروشم

که جان زمانه این   است      نه  انکه  با  مُردگان  بکوشم

هزاران  سخن   بسرایم        در  باب  خوشی ها   بگویم

که زمانه  را  یک     روزو       یک  روز  با  خوشان   برخیزم

افسار  ز خوشی   ربودن     به  کام خوشی  با گل  باشم

                                                                         ن:نعمت.م